{"id":1649,"date":"2017-11-10T21:13:00","date_gmt":"2017-11-10T20:13:00","guid":{"rendered":"http:\/\/bureaupeers.nl\/?p=1649"},"modified":"2019-05-26T15:23:24","modified_gmt":"2019-05-26T14:23:24","slug":"wijs-met-tieners-deel-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bureaupeers.nl\/?p=1649","title":{"rendered":"Wijs met tieners 1"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">HET ONDERSTEUNEN VAN DE AUTONOMIEONTWIKKELING<\/p>\n\n\n<p>Het opvoeden van een tiener vraagt een combinatie van steunen en leiden. Beide zijn van belang. <em>Steunen,<\/em> om de autonomieontwikkeling te versterken en ruimte te bieden aan persoonsvorming. <em>Leiden<\/em>, dat wil zeggen emotie- en gedragsmanagement, om het vermogen te versterken zich aan wisselende sociale omstandigheden te kunnen aanpassen (socialisatie).<\/p>\n<p>Deze blog gaat over het steunen, het versterken van de autonomieontwikkeling. In deel II komt het leiden aan bod; emotie en gedragsmanagement ten behoeve van de zelfregulatie van de tiener.<\/p>\n<p><span style=\"color: #6a96e2;\"><strong>Ge\u00efnteresseerd, aandachtig luisteren<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Steunen kan onder andere door ge\u00efnteresseerd, aandachtig te luisteren. Zonder oordeel, zonder het geven van adviezen, eventueel samen naar opties kijken (<span class=\"italic\">Patterson&nbsp; &amp; Forgatch, 2005,&nbsp;<\/span>Forgatch, Patterson &amp; Friend, 2017, <a href=\"https:\/\/bureaupeers.nl\/?p=1161\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/bureaupeers.nl\/?p=1161<\/a>). Dat lijkt eenvoudiger dan dat het is. Communicatie met tieners is een kunst op zich, alertheid bij kansen is geboden. Aandachtig luisteren naast elkaar in&nbsp;de auto of op een (voor jou) onmogelijk tijdstip is soms zo&#8217;n kans. Kijken (zodat je kunt afstemmen), wachten (met adviezen) en aansluiten (met waar je tiener behoefte aan heeft) zijn belangrijke elementen.<\/p>\n<p>De waarde van zo\u2019n moment valt of staat ermee dat het overkomt als oprecht ge\u00efnteresseerd en niet als veroordelend. Echt ge\u00efnteresseerd luisteren hangt samen met de kwaliteit van de communicatie. Communicatie is zenden en ontvangen; praten en luisteren. Verbaal en non-verbaal. Dus ook opletten wat je zelf als ouder non-verbaal uitzendt en goed letten op (kijken) wat je tiener, tussen de regels door, uitzendt.<\/p>\n<p><span style=\"color: #6a96e2;\"><strong>KIJKEN<\/strong><\/span>&nbsp;betekent dat je bij een tiener soms moet loeren op een kans. En als die kans er is, moet je nog steeds blijven kijken. De mogelijkheid tot goede contactmomenten met tieners zijn veel minder dan bij een jong kind. Dus ontdek wat goede momenten zijn. Probeer naar het onderwerp van gesprek te kijken zoals je tiener kijkt. Dat betekent dat je rekening houdt met hoe het is met een nieuwe hormonale balans, tijdsdruk (er staan vrienden te wachten), lichamelijke kwaliteiten (vermoeidheid, pukkels) etc. Let ook op signalen van je tiener wanneer deze iets heeft om te bespreken.<\/p>\n<p>En: als het moment zich voordoet kijk je ook naar jezelf. Straal je wel uit dat je wil luisteren of straal je uit dat je haast hebt, geen tijd of ge\u00ebrgerd bent?<\/p>\n<ul>\n<li>Laat met je lichaamstaal zien dat je alle tijd hebt.<\/li>\n<li>Zorg voor een passende prettige en ge\u00efnteresseerde toon in je stem.<\/li>\n<li>Onderdruk irritatie of negatieve oordelen.<\/li>\n<li>Let erop hoe je tiener zich op dit moment voelt: waar kun je dat aan aflezen (gezichtsuitdrukking, stem, houding)?<\/li>\n<\/ul>\n<h6><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>NIET DOEN<\/strong><\/span><\/h6>\n<ul>\n<li>Als je negatieve gevoelens als irritatie of chagrijn bij jezelf of bij jouw tiener bespeurt, laat je daar dan niet door be\u00efnvloeden, richt je op wat de tiener je vertelt.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><span style=\"color: #6a96e2;\">WACHT<\/span><\/strong> op een geschikt moment en laat minder geschikte momenten voorbijgaan. Die leveren toch niets op. Wachten betekent eerst denken en dan pas doen. Ga op je handen zitten of beter nog bijt je tong af. Het grote voordeel van wachten is de tijdswinst die het oplevert. Gebruik die tijd om je te verplaatsen in de schoenen van je tiener. Gebruik de tijd ook om te zorgen dat je je agenda leeg maakt. Alle appeltjes die nog moeten worden geschild, worden even uit de mand gegooid. Wachten betekent dat je de tijd neemt om te luisteren en als je iets niet begrijpt, gebruik die tijd om een paar verhelderende vragen te stellen.<\/p>\n<ul>\n<li>Neem de tijd om de boodschap van je tiener goed te horen en laat alle emoties van jou en je tiener even buiten beschouwing: richt je op de inhoud van het onderwerp<\/li>\n<li>Laat je tiener uitpraten. Wacht met interrupties.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><span style=\"color: #ff0000;\">NIET DOEN<\/span><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Advies geven of opdrachten. Wacht daarmee.<\/li>\n<li>Als je iets niet begrijpt, dat met een oordeel uitspreken: \u201cik begrijp het niet, het is heel simpel, je kunt toch gewoon\u2026..wat is daar nou moeilijk aan\u2026..\u201d<\/li>\n<li>Te snel conclusies trekken. Wacht tot je alle feiten hebt.<\/li>\n<li>De kans grijpen om je eigen gelijk te halen. \u201cHeb ik het niet gezegd!\u201d<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><span style=\"color: #6a96e2;\">AANSLUITEN<\/span><\/strong> doe je dus altijd met een lege agenda. Dat betekent dat je (rustig, kalm, ge\u00efnteresseerd en zonder oordeel) dicht bij het verhaal van je tiener blijft. Dat biedt kwaliteit aan het moment, waardoor het anders is dan bij conflictmomenten of opvoedingsmomenten waarin je grenzen moet stellen. De ervaring leert dat hoe meer dit lukt, hoe beter ook andere momenten verlopen.<\/p>\n<ul>\n<li>Beperk jouw inbreng in het gesprek zoveel mogelijk tot aanmoedigende opmerkingen die tonen dat je ge\u00efnteresseerd bent, zoals \u2013\u201coh\u201d, \u201chmmm\u201d,\u201d jee, echt?\u201d \u201cWow, hoe is &#8217;t mogelijk!\u201d<\/li>\n<li>Als je iets niet begrijpt, herhaal wat je hebt gehoord in dezelfde bewoordingen en vraag of je tiener er nog iets meer over kan zeggen. Vraag bijvoorbeeld waar en wanneer het gebeurde, wie er nog meer bij was, en andere dingen die je nodig hebt om een beeld te krijgen.<\/li>\n<li>Richt je op eventuele positieve en op toekomstgerichte aspecten bij het doorvragen<\/li>\n<li>Als het beeld helder is, dan pas vraag je wat je tiener eventueel van jou zou willen. Misschien alleen een luisterend oor.<\/li>\n<li>Geef alleen advies als ze daar om vragen. En soms vragen ze advies en heb je het niet, omdat jij het ook niet weet. Dan is het tijd om de verschillende opties na te lopen.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Wanneer je een beeld hebt en je tiener geeft aan dat het zo genoeg is, kun je een afsluitende opmerking maken in de trant van: \u201cfijn dat je dit met me hebt besproken, dan weet ik wat je bezig houdt. Of \u201cdan begrijp ik het beter waarom je bezorgd bent, in de rats zit, verdrietig bent etc.\u201d<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #ff0000;\">NIET DOEN<\/span><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Laten merken dat jij het heel anders zou hebben aangepakt. Dat is geen aansluiten, maar contrasteren<em>, <\/em>inwrijven van falen.<\/li>\n<li>Een spervuur van vragen. Als een tiener drie keer heeft moeten zeggen: dat weet ik niet, ben je hem\/haar kwijt.<\/li>\n<li>Vragen stellen op een eisende manier: \u201cEn leg mij dan eens even uit hoe je in hemelsnaam\u2026.\u201d<\/li>\n<li>Advies geven voordat je weet om welk advies je tiener verlegen zit.<\/li>\n<li>Het probleem proberen op te lossen of de zaak bij te sturen. Daarvoor zijn andere momenten. Laat het voor het moment rusten. Stel het (samen oplossen) nog even uit. Gun de tiener suddertijd.<\/li>\n<li>Je emoties vrij baan geven: \u201cik word hier zo boos van\u2026\u201d Zit met je eigen emoties je tiener niet in de weg die pogingen doet om te reflecteren en gedachten te ordenen.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Al met al heb je doordat je hebt gewacht met sturen en corrigeren toch een belangrijke boodschap uitgezonden. Namelijk: \u2018<strong><span style=\"color: #6a96e2;\">ik ben ge\u00efnteresseerd in wat jou bezighoudt, hoe je denkt en wat je van de dingen vindt<\/span><\/strong>\u2019. Onderzoek heeft uitgewezen dat dit tieners helpt om met meer zelfvertrouwen het leven tegemoet te treden (Marbell-Pierre, Grolnick, Stewart &amp; Raftery-Helmer, 2017). Natuurlijk vraagt opvoeden <em>meer<\/em> dan ge\u00efnteresseerd luisteren. Daar gaan we in een volgende blog op door.<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #999999;\">Literatuur<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Forgatch, M. S., Patterson, G. R., &amp; Friend, T. (2017). <em>Raising cooperative kids: Proven practices for a connected, happy family<\/em>. Newburyport, MA: Red Wheel\/Weiser.<\/p>\n<p>Marbell-Pierre, K. N., Grolnick, W. S., Stewart, A. L. &amp; Raftery-Helmer, J. N. (2017), Parental Autonomy Support in Two Cultures: The Moderating Effects of Adolescents\u2019 Self-Construals. <em>Child Development<\/em>. doi:&nbsp;10.1111\/cdev.12947<\/p>\n<p class=\"article-title\"><span class=\"italic\">Patterson G. R. &amp; Forgatch M. S. (2005) <em>Parents and adolescents living together. Part 1: The basics<\/em><\/span>,&nbsp; 2nd Revised edition Champaign: Research Press Company<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>HET ONDERSTEUNEN VAN DE AUTONOMIEONTWIKKELING Het opvoeden van een tiener vraagt een combinatie van steunen en leiden. Beide zijn van belang. Steunen, om de autonomieontwikkeling te versterken en ruimte te bieden aan persoonsvorming. Leiden, dat wil zeggen emotie- en gedragsmanagement, om het vermogen te versterken zich aan wisselende sociale omstandigheden &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1647,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,45],"tags":[],"class_list":["post-1649","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-autoritatieve-opvoedstijl","category-tieners"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bureaupeers.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1649","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bureaupeers.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bureaupeers.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bureaupeers.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bureaupeers.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1649"}],"version-history":[{"count":39,"href":"https:\/\/bureaupeers.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1649\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3474,"href":"https:\/\/bureaupeers.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1649\/revisions\/3474"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bureaupeers.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1647"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bureaupeers.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1649"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bureaupeers.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1649"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bureaupeers.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1649"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}