Vakbekwaam redeneren

Accreditatie

NIP/NVO, SKJ

Inhoud

Om met jeugdigen en ouders, in geval van ernstige of complexe problematiek, op grond van gedeelde besluitvorming tot doelen te kunnen komen en de mogelijke interventies te kunnen bespreken, is een gedeelde analyse van de problematiek noodzakelijk. Vakbekwaam redeneren is het vehikel aan de hand waarvan een verklarende analyse tot stand komt. Een goede verklarende analyse maakt gezamenlijke besluitvorming met ouders en jeugdige mogelijk, mits deze in begrijpelijke taal is opgesteld. Ouders en jeugdige moeten bovendien hun eigen inbreng in de analyse herkennen.

Vakbekwaam redeneren kent een aantal stappen, met als eerste stap de vraagverheldering (‘wat is er aan de hand?’) beschrijvende fase. Een goede vraagverheldering zorgt ervoor dat vanaf het begin duidelijk is waar we gezamenlijk met ouders en jeugdige een oplossing voor zoeken. Een motiverende en handelingsgerichte framing is daarbij onontbeerlijk.

De daaropvolgende stap is de verklarende probleem- en krachtenanalyse (‘waarom zijn deze problemen er; welke persoons- en contextfactoren spelen een rol?’). Wanneer daarover overeenstemming is met ouders en jeugdige kan worden overgegaan tot het gezamenlijk formuleren van doelen en het plan van aanpak.

Bij het doorlopen van deze stappen zijn een aantal aandachtspunten van belang. Bij het redeneren met betrekking tot de vraagverheldering is het zaak om zich ervan te vergewissen of de vraag goed genoeg verhelderd. Hebben we ons niet laten afleiden door bias of redeneerfouten? Is de verklarende probleem- en krachtenanalyse volledig en zijn de verklarende hypothesen vakinhoudelijk juist en relevant? Hebben we relevante alternatieve verklaringen voldoende afgewogen? Hebben we doelen geformuleerd die het perspectief waarnaartoe wordt gewerkt daadwerkelijk dichterbij brengen? Zien we opties om dit te bereiken over het hoofd?

Doelstelling opleiding

De deelnemer kan aan het eind van de cursus

  • goed verwoorden wat de kernelementen zijn in het vakbekwaam redeneer- en besluitvormingsproces
  • de belangrijkste vormen van bias en redeneerfouten herkennen en benoemen die het vakbekwaam redeneren kwetsbaar maakt voor fouten
  • het vakbekwaam redeneer- en besluitvormingsproces aantoonbaar toepassen in een eigen casus
  • een interventieplan opstellen, na selectie van de relevante causale factoren, samen met jeugdige en ouders. In de taal van de jongere en de ouders.
  • een interventieplan opstellen met bewezen werkzame elementen